Freelancing: rewolucja w świecie pracy

W Stanach Zjednoczonych w 2023 roku aż 64 miliony osób pracowało jako freelancerzy, co stanowiło 38% zasobów pracy – wynika to z raportu Upwork Freelance Forward i danych cytowanych przez Business Insider oraz The Guardian.

Prognozy Statisty pokazują, że do 2027 roku freelancerzy będą już większością w amerykańskiej gospodarce – liczba ta ma wynieść 86,5 miliona osób, czyli ponad 50% rynku pracy.

Na świecie zjawisko jest jeszcze bardziej imponujące. Według raportu Banku Światowego liczba wolnych strzelców może sięgać od 154 do 435 milionów osób, co stanowi nawet 12% globalnych zasobów pracy. W regionie Bliskiego Wschodu także obserwujemy szybki rozwój – np. w Arabii Saudyjskiej liczba zarejestrowanych freelancerów wzrosła w latach 2020–2023 o 157%, a wolni strzelcy stanowią już blisko 19% rynku pracy tego kraju (Global Finance).

Firmy coraz chętniej korzystają z elastycznych specjalistów. Według Business Research Company już 48% spółek z listy Fortune 500 korzystało w 2022 roku z platform freelance takich jak Upwork czy Fiverr.

Dlaczego freelancing przyciąga?

Najważniejszym powodem jest elastyczność. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Malaysia Perlis pokazują, że freelancerzy cenią możliwość samodzielnego decydowania o godzinach i miejscu pracy, co znacząco poprawia work-life balance.

Drugim motorem wzrostu jest technologia. Według raportu Fiverr freelancerzy korzystający z narzędzi sztucznej inteligencji oszczędzają średnio 8 godzin pracy tygodniowo, co przekłada się na miliony godzin „odzyskanej” produktywności w skali globalnej.

Istotną rolę odgrywa też zmiana pokoleniowa. Jak wskazuje raport Upwork Freelancing Meets Gen Z, ponad 53% przedstawicieli Generacji Z pracuje w pełnym wymiarze godzin jako freelancerzy, rezygnując z tradycyjnych etatów.

Za statystykami stoją konkretne osoby. Jacqueline DeStefano-Tangorra, była audytorka PwC, porzuciła etat, aby rozwinąć własną firmę analityczną. W ciągu trzech lat podpisała ponad 130 kontraktów na łączną kwotę niemal 470 tysięcy dolarów – wynika z informacji przytoczonych przez Business Insider.

Z kolei Sydney Hancock, była oboistka z San Antonio Symphony, w czasie pandemii przebranżowiła się na marketing cyfrowy. Dzięki platformie Fiverr i własnej agencji Two Step Social w ubiegłym roku wygenerowała ponad 115 tysięcy dolarów przychodów.

Takie przykłady pokazują, że freelancing to nie tylko dodatkowe zlecenia – to droga do stworzenia własnej marki i biznesu.

Freelancing ma jednak swoją drugą stronę. Badanie Freelance Forward 2023 pokazało, że choć większość freelancerów ceni swobodę, to 35% wskazuje na poważną niestabilność dochodów jako główny problem.

Równie istotnym wyzwaniem jest brak programów socjalnych. Jak zauważa The Guardian, freelancerzy w USA nie mają dostępu do ubezpieczenia zdrowotnego, emerytur czy płatnego urlopu, co czyni ich sytuację mniej bezpieczną niż etatowych pracowników.

W wielu krajach pojawiają się też napięcia regulacyjne. W Stanach Zjednoczonych nowe przepisy Departamentu Pracy i IRS nakładają na firmy obowiązek traktowania części niezależnych wykonawców jak pracowników etatowych. To rozwiązanie budzi kontrowersje. Przedsiębiorcy obawiają się wzrostu kosztów, a freelancerzy utraty elastyczności i swobody działania.

W Polsce również widać rosnące zainteresowanie tą częścią rynku pracy. Według raportu Fundacji THINK! 37% młodych osób deklaruje, że wolałoby być freelancerem lub prowadzić własną firmę. Największym zainteresowaniem cieszą się branża IT, handel oraz marketing.

Jednocześnie dane portalu Freelancehunt pokazują, że niemal 47% polskich freelancerów pracuje mniej niż 20 godzin tygodniowo, co sugeruje, że traktują tę formę zatrudnienia jako dodatkowe źródło dochodu. Tylko niewielka część zarabia na tyle dużo, aby utrzymywać się wyłącznie z freelancingu – np. w marketingu aż 26% wolnych strzelców osiąga miesięczne przychody powyżej 3000 dolarów, ale w tłumaczeniach i copywritingu takie stawki są niemal niespotykane.

Analizy naukowe, m.in. opublikowane w International Journal of Global Sustainable Research (2024), pokazują, że freelancing ma ambiwalentny wpływ na równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Z jednej strony daje większą kontrolę nad czasem i miejscem pracy, co zwiększa satysfakcję i poczucie sprawczości. Z drugiej jednak zmienność dochodów, brak świadczeń i poczucie izolacji mogą prowadzić do stresu i wypalenia.

Freelancing nie jest chwilową modą. To zjawisko, które na stałe wpisało się w globalny rynek pracy. Jak prognozuje Upwork Future Workforce Index 2025, ponad 85% freelancerów uważa, że najlepsze lata tej formy pracy dopiero nadchodzą.

Firmy muszą więc nauczyć się współpracować z niezależnymi ekspertami, a freelancerzy łączyć swobodę z odpowiedzialnością i umiejętnym zarządzaniem własną karierą.

Świat pracy coraz wyraźniej skręca w stronę wolnych strzelców. Dla jednych to szansa, dla innych zagrożenie. Ale jedno jest pewne freelancing zmienia reguły gry.