Zielona transformacja ma jednak nie tylko wymiar energetyczny, ale również społeczny i gospodarczy. Według raportu Konfederacji Lewiatan, a także danych Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej, do 2030 roku w Polsce może powstać około 300 tysięcy nowych miejsc pracy związanych z zieloną gospodarką. Oznacza to wzrost zatrudnienia w sektorze OZE z obecnych 212 tysięcy osób do ponad pół miliona (Bankier.pl; PulsHR). Najwięcej etatów stworzy energetyka wiatrowa – nawet 200 tysięcy w perspektywie kilkunastu lat, a w ślad za nią pójdą fotowoltaika, energetyka jądrowa i elektromobilność. Każda nowa elektrownia atomowa to tysiąc miejsc pracy dla inżynierów, mechaników czy programistów, a rozwój infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych wygeneruje kolejne setki etatów.

Transformacja oznacza także szansę dla górników. Eksperci podkreślają, że doświadczenie pracowników sektora wydobywczego może zostać wykorzystane przy serwisie turbin wiatrowych czy montażu paneli słonecznych. Takie rozwiązania proponują zarówno organizacje pozarządowe, jak i przedsiębiorcy z regionów górniczych, którzy wskazują, że umiejętności nabyte w kopalniach są przydatne w nowych technologiach (Reuters). Właśnie dlatego mówi się o potrzebie sprawiedliwej transformacji takiej, która nie pozostawi pracowników samych sobie, jak miało to miejsce podczas gwałtownych zamknięć kopalń w latach 90. Obecnie pomoc mają zapewnić fundusze unijne, z których tylko Śląsk otrzyma ponad 2 miliardy euro na przekwalifikowanie i tworzenie nowych miejsc pracy (Reuters).

Zmieniające się realia rynku oznaczają również rosnące znaczenie tzw. zielonych kompetencji. To szerokie pojęcie obejmuje zarówno świadomość ekologiczną, znajomość regulacji ESG i umiejętność raportowania, jak i specjalistyczną wiedzę techniczną na przykład w zakresie instalacji i obsługi nowoczesnych systemów energetycznych. Według badań ManpowerGroup i EY ponad 60 procent polskich pracodawców już dziś poszukuje pracowników posiadających takie kwalifikacje. Coraz częściej mówi się o tzw. green collars, czyli specjalistach od zrównoważonego rozwoju, którzy będą niezbędni w wielu branżach, nie tylko bezpośrednio związanych z energetyką (PulsHR).

Zdaniem European Council on Foreign Relations Polska powinna potraktować transformację energetyczną jako nową misję narodową, porównywalną z wejściem do Unii Europejskiej czy NATO. Tylko wtedy uda się połączyć działania rządu, samorządów, biznesu i społeczeństwa, a także w pełni wykorzystać dostępne środki unijne. Eksperci oceniają, że konsekwentna polityka energetyczna mogłaby zwiększyć krajowy PKB o 1–2 procent do 2050 roku i zapewnić setki tysięcy nowych, dobrze płatnych miejsc pracy (ECFR).

Polska stoi więc przed bezprecedensową szansą. Zielona transformacja to nie tylko konieczność wynikająca z unijnych zobowiązań klimatycznych, ale także droga do modernizacji gospodarki, poprawy jakości powietrza i zwiększenia niezależności energetycznej. Aby jednak w pełni wykorzystać ten potencjał, niezbędne są inwestycje w edukację, szkolenia i programy przekwalifikowania oraz strategiczna wizja rozwoju. Dla młodszych pokoleń, które oczekują, że praca będzie miała sens i realny wpływ na otoczenie, zielone miejsca pracy mogą stać się odpowiedzią na te aspiracje (Bankier.pl).